ธาตุจีนตามวันเกิด: คุณเป็นคนธาตุอะไรในระบบ 5 ธาตุ

ธาตุประจำตัวในซาจูดูจากตรงไหน

ผังตัวอย่างด้านบนเป็นของผู้หญิงที่เกิดวันที่ 15 มีนาคม 2538 (ค.ศ. 1995) เวลา 14:30 น. ที่กรุงเทพมหานคร สี่เสาของผังนี้คือ เสายาม 癸未 เสาวัน 乙巳 เสาเดือน 己卯 และเสาปี 乙亥 ธาตุประจำตัวของเจ้าของผังคือ 乙 ซึ่งเป็นไม้หยิน เพราะ 乙 เป็นอักษรตัวบนของเสาวัน

แต่ละเสามีอักษรสองตัว ตัวบนเรียกว่าก้านฟ้า (天干) ตัวล่างเรียกว่ากิ่งดิน (地支) ซาจูใช้ก้านฟ้าของเสาวันแทนตัวเจ้าของผัง เครื่องมือของเว็บนี้เรียกอักษรตัวนี้ว่าธาตุประจำตัว หรือดิถี (日干 ภาษาเกาหลีอ่านว่าอิลกัน) ในตารางสี่เสา ช่องสิบเทพเหนือก้านฟ้าของเสาวันเขียนว่า "ธาตุประจำตัว" และใต้อักษรมีคำว่า "อึล ไม้หยิน" กำกับไว้ คือคำอ่านแบบเกาหลีกับธาตุของอักษรตัวนั้น

สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลี (한국민족문화대백과사전) ของสถาบันเกาหลีศึกษา อธิบายในหัวข้อ "사주 (四柱)" ว่า ซาจูอ่านโดยยึดก้านฟ้าของเสาวัน ซึ่งตำราเรียกว่า 己身 หรือ "ตัวเอง" เป็นศูนย์กลาง แล้วดูว่าอักษรตัวอื่นสัมพันธ์กับอักษรตัวนี้อย่างไร ธาตุประจำตัวจึงเป็นจุดตั้งต้นของการอ่านทั้งผัง ลำดับการอ่านส่วนที่เหลืออยู่ในหน้าวิธีอ่านผังดวงซาจูทีละขั้น

วิธีหาธาตุประจำตัวของคุณมีสามขั้น

1. กรอกวันเดือนปีเกิด เวลาเกิด สถานที่เกิด และเพศในแบบฟอร์มด้านบน แล้วกด "คำนวณผังดวง"
2. ดูคอลัมน์เสาวันในตารางสี่เสา อักษรในแถวก้านฟ้าของคอลัมน์นี้คือธาตุประจำตัว
3. อ่านธาตุและหยินหยางที่กำกับอยู่ใต้อักษร หรือเทียบกับตารางก้านฟ้า 10 ตัวในหัวข้อถัดไป

ธาตุประจำตัวไม่มีสูตรลัดจากปีเกิดหรือเดือนเกิด สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีระบุว่าเสาวันใช้อักษรประจำวันจากปฏิทินหมื่นปี (만세력) โดยตรง เพราะแต่ละวันมีอักษรประจำวันของตัวเองที่ไม่ขึ้นกับปีหรือฤดูกาลย่อย ก้านฟ้าของวันเปลี่ยนวันละตัวและวนครบทุกสิบวัน จึงต้องเปิดปฏิทินหรือให้เครื่องมือคำนวณ

เครื่องมือของเว็บนี้คิดเสาวันจากเวลาสุริยะจริงของสถานที่เกิด และเปลี่ยนวันเมื่อเวลาสุริยะจริงถึง 23:00 น. ซึ่งเป็นต้นยามหนู (子) คนที่เกิดหลังเวลานี้ได้เสาวันของวันถัดไป ธาตุประจำตัวจึงเปลี่ยนตาม เจ้าของผังตัวอย่างเกิดเวลา 14:30 น. ตามนาฬิกา เวลาสุริยะจริงของกรุงเทพมหานครในวันนั้นช้ากว่าเวลานาฬิกา 28 นาที จึงไม่กระทบเสาวัน กติกาทั้งหมดอยู่ในหน้าวิธีคำนวณและผู้จัดทำ

ตารางก้านฟ้า 10 ตัว: ธาตุประจำตัวมีกี่แบบ

ก้านฟ้ามีสิบตัว จัดอยู่ในธาตุทั้ง 5 (五行 ภาษาเกาหลีอ่านว่าโอแฮ็ง) ธาตุละสองตัว ตัวแรกของแต่ละคู่เป็นหยาง ตัวหลังเป็นหยิน ธาตุประจำตัวจึงมีสิบแบบ เครื่องมือเขียนธาตุกับหยินหยางติดกัน เช่น ไม้หยิน ส่วนภาพเปรียบในคอลัมน์ขวาสุดคือชื่อที่ส่วนธาตุประจำตัวในหน้าแรกใช้เรียกแต่ละแบบ

การจับคู่อักษรกับธาตุชุดนี้ใช้กันมานาน คัมภีร์หวยหนานจื่อ (淮南子) ซึ่งหลิวอัน (劉安) เรียบเรียงในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตก เขียนไว้ในบท 天文訓 ว่า 甲乙寅卯 เป็นไม้ 丙丁巳午 เป็นไฟ 戊己 กับช่วงท้ายของสี่ฤดูเป็นดิน 庚辛申酉 เป็นทอง และ 壬癸亥子 เป็นน้ำ ธาตุของก้านฟ้าและกิ่งดินในเครื่องมือของเว็บนี้เป็นไปตามการจับคู่ชุดเดียวกัน

ภาพเปรียบอย่างต้นไม้ใหญ่หรือสายฝนเป็นภาพช่วยจำที่ตำราใช้บรรยายลักษณะของก้านฟ้าแต่ละตัว ไม่ใช่คำตัดสินนิสัยของใครคนใดคนหนึ่ง ผังดวงมีอักษรแปดตัว ธาตุประจำตัวเป็นเพียงหนึ่งในแปดตัวนั้น

ธาตุประจำตัว ธาตุปีเกิด และธาตุเจ้าเรือนแบบไทย ต่างกันอย่างไร

เวลาคนไทยถามว่าตัวเองธาตุอะไร คำตอบอาจมาจากระบบที่ต่างกันอย่างน้อยสามระบบ และไม่จำเป็นต้องตรงกัน ตารางนี้เทียบทุกแบบโดยใช้เจ้าของผังตัวอย่างด้านบน ซึ่งเกิดเดือนมีนาคม 2538

ธาตุของปีเกิดเป็นของทุกคนที่เกิดปีเดียวกัน ส่วนธาตุประจำตัวเปลี่ยนทุกวัน ชื่อปีอย่าง "แพะไฟ" ของปี 2570 มาจากก้านฟ้าของปี คือ 丁 ซึ่งเป็นไฟ ในผังตัวอย่าง ก้านฟ้าของเสาปีกับเสาวันเป็น 乙 เหมือนกัน ธาตุของปีเกิดกับธาตุประจำตัวจึงเป็นไม้ทั้งคู่ แต่เป็นอักษรคนละตำแหน่งในผัง ในผังอื่น สองตำแหน่งนี้เป็นคนละธาตุกันได้

ก้านฟ้าของปีหาได้จากเลขตัวท้ายของปี พ.ศ. เพราะก้านฟ้าวนครบทุกสิบปี

ตารางนี้ใช้กับคนที่เกิดหลังจุดเริ่มฤดูใบไม้ผลิ 立春 ซึ่งตกราววันที่ 4 กุมภาพันธ์ เพราะซาจูเปลี่ยนเสาปีที่จุดนี้ ไม่ใช่วันที่ 1 มกราคมหรือวันตรุษจีน คนที่เกิดก่อนจุดนี้ใช้ก้านฟ้าของปีก่อนหน้า วันและเวลาของจุดเปลี่ยนเข้าปี 2570 อยู่ในหน้าปีมะแม 2570 ธาตุอะไรและเริ่มวันไหน

ตารางธาตุปีเกิดอีกแบบหนึ่งใช้ธาตุนับอิม ซึ่งกำหนดธาตุให้อักษรทั้งคู่ของปี ไม่ได้ดูก้านฟ้าตัวเดียว วิกิพีเดียภาษาไทย หัวข้อปฏิทินจีน ให้ธาตุนับอิมของปี 乙亥 ว่า 山頭火 หรือไฟบนยอดเขา คนเกิดปี 2538 จึงอาจเจอทั้งคำตอบว่าธาตุไม้และธาตุไฟจากปีเกิดปีเดียวกัน เครื่องมือของเว็บนี้ไม่ใช้ธาตุนับอิม และไม่ใช้ธาตุของปีเกิดเป็นธาตุประจำตัว

ธาตุเจ้าเรือนเป็นแนวคิดของการแพทย์แผนไทย ซึ่งมองว่าร่างกายประกอบขึ้นจากสี่ธาตุ คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ บทความในวารสารเวชบันทึกศิริราช ปี 2560 ของสถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล อธิบายว่าธาตุเจ้าเรือนกำเนิดคือธาตุที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด และวินิจฉัยจากเดือนเกิด คัมภีร์ปฐมจินดาแบ่งตามเดือนปฏิสนธิ บทความจึงนำมาเทียบเป็นเดือนเกิด

ตารางเดือนเกิดที่เผยแพร่กันมีมากกว่าหนึ่งแบบ แบบแรกมาจากบทความในเวชบันทึกศิริราช แบบที่สองมาจากรายงานของฐานเศรษฐกิจเมื่อเดือนตุลาคม 2568 ซึ่งอ้างคำแนะนำของกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก

คนเกิดเดือนมีนาคมอย่างในผังตัวอย่างจึงเป็นธาตุลมตามตารางแรก และธาตุไฟตามตารางหลัง ระบบไทยกับซาจูใช้คำว่าดิน น้ำ ไฟ เหมือนกัน แต่ระบบไทยมีธาตุลมและไม่มีไม้กับทอง ดูจากเดือนเกิด และใช้ในเรื่องการดูแลสุขภาพ ส่วนธาตุทั้ง 5 ของซาจูดูจากอักษรในผังดวง จึงเทียบข้ามระบบไม่ได้ว่าธาตุไฟแบบไทยคือไฟในซาจู

เครื่องมือนับจำนวนธาตุทั้ง 5 ในผังดวงอย่างไร

ส่วน "ธาตุทั้ง 5" ในผลลัพธ์ตอบคำถามอีกข้อหนึ่ง คือทั้งผังมีอักษรของแต่ละธาตุกี่ตัว ไม่ได้บอกธาตุประจำตัว เครื่องมือนับด้วยกติกาตายตัวต่อไปนี้ และไม่ใช้ AI

• นับอักษรแปดตัวที่เห็นในสี่เสา คือก้านฟ้า 4 ตัวกับกิ่งดิน 4 ตัว อักษรหนึ่งตัวนับเป็นหนึ่งธาตุ
• ไม่นับก้านฟ้าแฝง คืออักษรที่ตำราถือว่าซ่อนอยู่ในกิ่งดินแต่ละตัว แม้ตารางสี่เสาจะแสดงไว้
• ธาตุที่นับได้ 0 ตัวขึ้นคำว่า "ไม่มี" ธาตุที่นับได้ 3 ตัวขึ้นไปขึ้นคำว่า "มาก" ธาตุที่มี 1–2 ตัวไม่มีคำกำกับ
• ถ้าเลือก "ไม่ทราบเวลาเกิด" ผังจะไม่มีเสายาม จึงนับจากอักษรหกตัว
• บรรทัดสรุปบอกธาตุที่มากที่สุดและน้อยที่สุด ถ้ามีหลายธาตุที่จำนวนเท่ากัน เครื่องมือเลือกธาตุที่มาก่อนตามลำดับ ไม้ ไฟ ดิน ทอง น้ำ

กิ่งดินแต่ละตัวมีธาตุของตัวเองเหมือนก้านฟ้า ตารางนี้รวมอักษรทั้ง 22 ตัวตามธาตุ

ผังตัวอย่างนับได้ดังนี้

บรรทัดสรุปของผังนี้จึงเขียนว่า "ผังนี้มีธาตุไม้มากที่สุด และมีธาตุทองน้อยที่สุด" ในแถวก้านฟ้าแฝงของตารางสี่เสา กิ่งดิน 巳 ของเสาวันมี 戊 庚 丙 แฝงอยู่ และ 庚 เป็นธาตุทอง แต่เครื่องมือไม่นับก้านฟ้าแฝง ธาตุทองของผังนี้จึงเป็น 0

ธาตุประจำตัวมาจากอักษรตัวเดียว ส่วนจำนวนธาตุมาจากอักษรทั้งผัง สองค่านี้จึงไม่จำเป็นต้องชี้ไปที่ธาตุเดียวกัน ในผังตัวอย่าง ธาตุประจำตัวเป็นไม้และไม้ก็มีมากที่สุด แต่ผังอื่นอาจมีธาตุประจำตัวเป็นธาตุที่มีเพียงตัวเดียวในผังก็ได้ ข้อที่แน่นอนมีอย่างเดียว คือธาตุเดียวกับธาตุประจำตัวจะไม่ขึ้นว่า "ไม่มี" เพราะก้านฟ้าของเสาวันถูกนับรวมอยู่ในแปดตัวด้วย

วงจรให้กำเนิดและข่มกันของธาตุทั้ง 5

ธาตุทั้ง 5 ไม่ได้หมายถึงสสารห้าชนิด พจนานุกรมจดหมายเหตุราชวงศ์โชซ็อน (조선왕조실록사전) ของสถาบันเกาหลีศึกษา นิยาม 오행 (五行) ว่าเป็นหมวดหมู่ห้าหมวดที่ใช้จัดประเภทสรรพสิ่ง และอธิบายว่าต่างจากธาตุสี่ของตะวันตกตรงที่ไม่ใช่ตัวธาตุเอง แต่เป็นการทำงานของพลัง (氣) ที่ให้คุณสมบัติห้าแบบ พจนานุกรมระบุว่าคำนี้ปรากฏครั้งแรกในคัมภีร์ซูจิง (書經) บทหงฟ่าน (洪範)

ธาตุทั้งห้าสัมพันธ์กันสองทาง คือให้กำเนิด (相生) กับข่ม (相剋) เว็บนี้ใช้สองคำนี้ตลอด ส่วนเอกสารภาษาไทยบางแห่งเรียกการข่มว่าการทำลาย

พจนานุกรมจดหมายเหตุราชวงศ์โชซ็อนเรียงวงจรให้กำเนิดว่า ไม้ ไฟ ดิน ทอง น้ำ และเรียงการข่มว่า ไม้ข่มดิน ทองข่มไม้ ไฟข่มทอง น้ำข่มไฟ ดินข่มน้ำ ส่วนคัมภีร์หวยหนานจื่อปิดวงจรด้วยข้อความว่าน้ำให้กำเนิดไม้ เครื่องมือของเว็บนี้ใช้ความสัมพันธ์ชุดเดียวกัน

สิบเทพในตารางสี่เสาตั้งชื่อจากสองวงจรนี้ โดยเทียบธาตุของอักษรแต่ละตัวกับธาตุประจำตัว

ในผังตัวอย่าง ก้านฟ้า 己 ของเสาเดือนเป็นดิน ซึ่งเป็นธาตุที่ไม้ข่ม ช่องสิบเทพจึงขึ้นว่าลาภลอย ซึ่งอยู่ในกลุ่มทรัพย์ ส่วนก้านฟ้า 癸 ของเสายามเป็นน้ำ ซึ่งให้กำเนิดไม้ จึงขึ้นว่าอุปถัมภ์รอง ซึ่งอยู่ในกลุ่มอุปถัมภ์

ธาตุขาดและธาตุเกินตามตำราหมายถึงอะไร

คำว่า "ไม่มี" กับ "มาก" ในเครื่องมือใช้เกณฑ์เดียวกับที่สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีบันทึกไว้ สารานุกรมเรียกธาตุที่มี 3 ตัวขึ้นไปว่า 太過 (แทกวา แปลว่ามากเกิน) และเรียกธาตุที่มี 0 ตัวว่า 不及 (พุลกึบ แปลว่าไปไม่ถึง) โดยนับจากก้านฟ้าและกิ่งดินของสี่เสาเช่นกัน ภาษาพูดเรียกสองกรณีนี้ว่าธาตุเกินกับธาตุขาด

สารานุกรมอธิบายว่าซาจูให้น้ำหนักกับความสมดุลและความกลมกลืนมากที่สุด ผังที่หยินหยางและธาตุทั้ง 5 กระจายเสมอกันถือว่าเป็นมงคล ส่วนผังที่เอียงจะอ่านต่อว่าธาตุใดช่วยดึงกลับมาสมดุล ตัวอย่างในสารานุกรมเป็นผังที่ไม้มากเกินและไม่มีไฟ ตำราอ่านว่าเมื่อพบไฟ ไฟจะเติมส่วนที่ขาดและรับแรงจากไม้ไปด้วยเพราะไม้ให้กำเนิดไฟ และเมื่อพบทอง ทองจะข่มไม้ไว้ ผังจึงกลับมาสมดุล ตามตำรา ธาตุขาดและธาตุเกินจึงบอกว่าผังเอียงไปทางใด และธาตุใดช่วยถ่วงให้สมดุล เป็นจุดเริ่มของการอ่าน ไม่ใช่ข้อสรุปของทั้งผัง

ผังตัวอย่างด้านบนขึ้นคำอธิบายสองหัวข้อ คือ "ธาตุไม้มีมากในผังดวงของคุณ" กับ "ไม่มีธาตุทองในผังดวงของคุณ" ข้อความในแต่ละหัวข้อเป็นข้อความชุดตายตัวของธาตุนั้น ผังใดที่ธาตุเดียวกันมีมากหรือไม่มีก็เห็นข้อความเดียวกัน เนื้อหาบอกว่าตำราใช้ธาตุนั้นแทนเรื่องใด และคนที่มีผังแบบนี้มักถูกบรรยายว่าอย่างไร

ตารางนี้สรุปจากข้อความที่ขึ้นเมื่อผังไม่มีธาตุนั้น เมื่อธาตุมีมาก เครื่องมือใช้ภาพเปรียบอีกชุดหนึ่ง เช่น ผังตัวอย่างซึ่งมีธาตุไม้มาก ขึ้นว่าเปรียบได้กับต้นไม้ใหญ่ที่ยืดสูงขึ้นเรื่อยๆ

จำนวนธาตุให้ภาพรวมอย่างคร่าวๆ เท่านั้น เพราะไม่ได้นับก้านฟ้าแฝง ไม่ได้ดูว่าอักษรอยู่เสาใด และไม่ได้ดูฤดูที่เกิด ขั้นต่อไปของการอ่านคือกำลังของธาตุประจำตัว ซึ่งเครื่องมือจัดเป็น 7 ระดับจากการตรวจสามข้อ คือได้ฤดู ได้ราก และได้แรงหนุน ดูผลส่วนนี้ของผังคุณได้ที่หน้าดูดวงซาจูฟรี

สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีบันทึกว่า ตามธรรมเนียม เรื่องอย่างการตั้งชื่อ การเลือกทิศ และการดูดวงสมพงษ์ล้วนปรับตามผังซาจูของแต่ละคน เครื่องมือของเว็บนี้แสดงเฉพาะจำนวนธาตุกับคำบรรยายตามตำรา ไม่แนะนำวิธีเสริมหรือแก้ธาตุ ซาจูเป็นศาสตร์ตามประเพณี ผลลัพธ์จึงเป็นคำบรรยายตามตำรา ไม่ใช่ข้อพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์