ซาจูดูยังไง? วิธีอ่านผังดวงซาจู 6 ขั้น

ผังดวงซาจูควรอ่านตามลำดับไหน

ผังดวงซาจูมีอักษรแปดตัว แต่ไม่ได้อ่านไล่จากตัวแรกไปตัวสุดท้าย จุดตั้งต้นคือก้านฟ้า (อักษรตัวบน) ของเสาวัน ซึ่งเครื่องมือของดวงซาจูเรียกว่าธาตุประจำตัว หรือดิถี สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลี (한국민족문화대백과사전) หัวข้อ "ซาจู (四柱)" อธิบายว่าการอ่านผังยึดก้านฟ้าของเสาวัน (日干) เป็นศูนย์กลาง แล้วพิจารณาความสัมพันธ์ของก้านฟ้าและกิ่งดินตัวอื่น ทั้งหยินหยาง และการให้กำเนิดกับข่มกันของ 5 ธาตุ หกขั้นในตารางนี้จึงเริ่มจากตัวตั้ง แล้วขยายออกไปหาอักษรที่อยู่รอบตัวตั้ง

ลำดับนี้เรียงตามการพึ่งพากันของข้อมูล ขั้นที่ 2 ถึง 5 ตอบไม่ได้ถ้ายังไม่รู้ธาตุประจำตัว ขั้นที่ 4 ใช้ผลของขั้นที่ 2 และ 3 ส่วนวัยจรในขั้นที่ 6 เป็นเสาที่เพิ่มเข้ามาตามช่วงอายุ จึงอ่านหลังจากเข้าใจผังกำเนิดแล้ว หน้านี้แสดงเฉพาะตารางสี่เสาของผังตัวอย่าง ส่วนผลลัพธ์ครบทุกบล็อกอยู่ที่หน้าดูดวงซาจูฟรี ซึ่งเรียงบล็อกตามลำดับเดียวกัน

ตารางสี่เสาเรียงจากซ้ายหรือขวา

ตารางสี่เสาบนหน้านี้เรียงจากซ้ายไปขวาเป็น เสายาม เสาวัน เสาเดือน และเสาปี ซึ่งเป็นการเรียงแบบที่ผังดวงเกาหลีใช้กันทั่วไป เสาปีจึงอยู่ขวาสุด ไม่ใช่ซ้ายสุดอย่างที่คนอ่านหนังสือจากซ้ายไปขวามักเดา ถ้าต้องการไล่ตามเวลาจากปี เดือน วัน ไปหายาม ให้อ่านจากขวามาซ้าย ผังตัวอย่างอ่านจากซ้ายได้ 癸未 乙巳 己卯 乙亥 ปีเกิดของผังนี้จึงเป็น 乙亥 ที่อยู่ขวาสุด และธาตุประจำตัวคือ 乙 ตัวบนของคอลัมน์ที่ 2

ในแต่ละเสา ก้านฟ้า (天干) อยู่บน และกิ่งดิน (地支) อยู่ล่าง ใต้อักษรแต่ละตัวมีคำอ่านแบบเกาหลีและธาตุกำกับไว้ ใต้กิ่งดินมีชื่อนักษัตรด้วย คุณจึงทำขั้นที่ 1 ถึง 3 ได้จากตารางนี้โดยไม่ต้องอ่านอักษรจีนออก แถวอื่นของตาราง คือสิบเทพ ก้านฟ้าแฝง และระยะชีวิต มีคำอธิบายทีละแถวอยู่ที่หน้าแรก ส่วนที่มาของคำว่าสี่เสาและแปดอักษรอยู่ที่หน้าซาจูคืออะไร

ก่อนเริ่มขั้นที่ 1 ให้อ่านหัวข้อ "ผังนี้คำนวณอย่างไร" ใต้ตาราง ผังตัวอย่างเกิดวันที่ 15 มีนาคม 2538 (ค.ศ. 1995) เวลา 14:30 น. ที่กรุงเทพมหานคร และหมายเหตุระบุว่าเวลาสุริยะจริง ณ สถานที่เกิดช้ากว่าเวลานาฬิกา 28 นาที เสาวันและเสายามจึงคิดจากเวลาที่ปรับแล้ว ถ้าเวลาเกิดของคุณอยู่ใกล้รอยต่อของยาม การปรับนี้อาจทำให้เสายามต่างจากที่คิดด้วยเวลานาฬิกา กติกาเรื่องเวลาทั้งหมดอยู่ที่หน้าวิธีคำนวณและผู้จัดทำ

ขั้นที่ 1–2: ธาตุประจำตัวกับฤดูเกิดบอกอะไร

ขั้นที่ 1 ดูก้านฟ้าของเสาวัน ผังตัวอย่างได้ 乙 (อึล) ธาตุไม้ฝ่ายหยิน ช่องสิบเทพเหนืออักษรตัวนี้เขียนว่า "ธาตุประจำตัว" แทนชื่อสิบเทพ เพราะเป็นตัวตั้งที่อักษรตัวอื่นใช้เทียบ Chao Wei-pang เขียนไว้ในวารสาร Folklore Studies ปี ค.ศ. 1946 (ปัจจุบันคือวารสาร Asian Ethnology) ว่าวิธีอ่านที่ยกให้เป็นของสวีจื่อผิง (徐子平) สมัยราชวงศ์ซ่ง ถือก้านฟ้าของวันเกิดเป็นตัวแทนของเจ้าของดวง แล้วตัดสินจากความสัมพันธ์ระหว่างเสาวันกับเสาปี เสาเดือน และเสายาม

ธาตุในขั้นนี้คือ 5 ธาตุ ได้แก่ ไม้ ไฟ ดิน ทอง น้ำ ไม่ใช่ธาตุ 4 ดิน น้ำ ลม ไฟ แบบไทย และไม่ได้ดูจากปีเกิด ตารางก้านฟ้า 10 ตัวกับธาตุและหยินหยางของแต่ละตัวอยู่ที่หน้าธาตุประจำตัวตามวันเกิด

ขั้นที่ 2 ดูกิ่งดินของเสาเดือน ซึ่งบอกฤดูที่เกิด เดือนของซาจูเปลี่ยนที่จุดเปลี่ยนฤดูกาลย่อยตามสุริยคติ 12 จุดที่เรียกว่า 節 ไม่ได้เปลี่ยนในวันที่ 1 ของเดือน สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลี หัวข้อ "절기 (節氣)" ระบุว่าจุด 驚蟄 อยู่ราววันที่ 6 มีนาคม และจุด 清明 อยู่ราววันที่ 5 เมษายน ผังตัวอย่างเกิดวันที่ 15 มีนาคม จึงอยู่ในเดือน 卯 (มโย นักษัตรกระต่าย) ซึ่งเป็นเดือนในฤดูใบไม้ผลิ เครื่องมือนำฤดูนี้ไปจับคู่กับก้านฟ้าของเสาวัน ได้เป็นแบบ "ดอกไม้ฤดูใบไม้ผลิ" ซึ่งเป็น 1 ใน 40 แบบ

ฤดูเกิดสำคัญเพราะตำราผูกแต่ละฤดูไว้กับธาตุ Chao Wei-pang สรุปว่าในฤดูใบไม้ผลิ ธาตุไม้ถือว่ารุ่งเรือง ธาตุประจำตัวไม้ที่เกิดในฤดูนี้จึงได้แรงจากเสาเดือน เครื่องมือเรียกข้อนี้ว่า "ได้ฤดู" (得令) โดยดูจากธาตุของกิ่งดินเสาเดือน ถ้าเป็นธาตุเดียวกับธาตุประจำตัว หรือเป็นธาตุที่ให้กำเนิดธาตุประจำตัว ก็นับว่าได้ฤดู

ผังตัวอย่างมีกิ่งดินเสาเดือน 卯 ธาตุไม้ และธาตุประจำตัวเป็นไม้ จึงได้ฤดู ข้อที่ควรสังเกตคือเดือนสุดท้ายของแต่ละฤดู ได้แก่ 辰 未 戌 丑 เป็นธาตุดินทั้งหมด คนที่มีธาตุประจำตัวไม้และเกิดเดือน 辰 จึงยังนับเป็นฤดูใบไม้ผลิ แต่ไม่ผ่านข้อได้ฤดู วันที่ของจุด 節 ทั้ง 12 จุดดูได้ที่หน้าวิธีคำนวณและผู้จัดทำ

ขั้นที่ 3–4: นับธาตุทั้ง 5 แล้วสรุปกำลังของธาตุประจำตัวอย่างไร

ขั้นที่ 3 นับธาตุของก้านฟ้า 4 ตัวและกิ่งดิน 4 ตัวจากคำกำกับใต้อักษร ไม่นับก้านฟ้าแฝง แล้วแบ่งธาตุเป็นสองฝั่งตามธาตุประจำตัว ฝั่งที่หนุนมีสองธาตุ คือธาตุเดียวกับธาตุประจำตัว และธาตุที่ให้กำเนิดธาตุประจำตัว อีกสามธาตุอยู่ฝั่งที่ไม่หนุน ผังตัวอย่างซึ่งมีธาตุประจำตัวเป็นไม้นับได้ดังนี้

บล็อกธาตุทั้ง 5 ที่หน้าแรกขึ้นป้าย "มาก" ที่ธาตุไม้ ขึ้นป้าย "ไม่มี" ที่ธาตุทอง และสรุปว่า "ผังนี้มีธาตุไม้มากที่สุด และมีธาตุทองน้อยที่สุด" ธาตุที่มากที่สุดในขั้นนี้เป็นคนละเรื่องกับธาตุประจำตัวในขั้นที่ 1 ผังตัวอย่างได้ธาตุไม้ตรงกันทั้งสองขั้น แต่ไม่จำเป็นต้องตรงกันทุกผัง วงจรให้กำเนิดและข่มกันของธาตุทั้ง 5 กับความหมายตามตำราของธาตุที่ขาดและธาตุที่เกิน อยู่ที่หน้าธาตุประจำตัวตามวันเกิด

ขั้นที่ 4 สรุปว่าฝั่งหนุนมีน้ำหนักแค่ไหน ถ้าไม่นับตัวธาตุประจำตัวเอง อักษรอีกเจ็ดตัวของผังตัวอย่างอยู่ฝั่งหนุน 4 ตัว และฝั่งไม่หนุน 3 ตัว เครื่องมือไม่ได้นับจำนวนอย่างเดียว แต่ตรวจสามข้อ คือได้ฤดูจากกิ่งดินของเสาเดือน ได้ราก (得地) จากกิ่งดินของเสาวัน และได้แรงหนุน (得勢) จากอักษรที่เหลือ ประกอบกับคะแนนที่ให้น้ำหนักเสาเดือนมากที่สุด ผังตัวอย่างได้ฤดูและได้แรงหนุน แต่ไม่ได้ราก เพราะกิ่งดินของเสาวันคือ 巳 ธาตุไฟ ผลจึงเป็น "ค่อนข้างแข็ง" ระดับ 5 จาก 7 คะแนนรวม 58

คำว่าแข็ง (ดิถีแข็ง) และอ่อน (ดิถีอ่อน) บอกความสมดุลของผัง ไม่ได้แปลว่าดีหรือไม่ดี บทความ Four Pillars of Destiny ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษสรุปหลักเดียวกันว่า ธาตุประจำตัวจะแข็งหรืออ่อนขึ้นกับแรงหนุนที่ได้จากธาตุอื่นในผัง ขั้นนี้มาก่อนสิบเทพและวัยจร เพราะสารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีอธิบายว่า ตำราต้องดูกำลังมากน้อยของก้านฟ้าเสาวันจากเสาเดือน กิ่งดินของเสาวัน และเสาที่เหลือก่อน จึงจะหาธาตุที่ช่วยแก้ความเอนเอียงของผังได้ ตำราเรียกธาตุนี้ว่า 用神 (ภาษาเกาหลีอ่านว่ายงชิน) และให้ความสำคัญที่สุดในการอ่าน

ขั้นที่ 5–6: สิบเทพกับวัยจรอ่านต่ออย่างไร

ขั้นที่ 5 สิบเทพ (十神) คือชื่อสิบชื่อที่ใช้เรียกความสัมพันธ์ระหว่างอักษรแต่ละตัวกับธาตุประจำตัว ไม่ใช่เทพเจ้า ชื่อแต่ละชื่อได้มาจากเงื่อนไขสองข้อ คือธาตุของอักษรตัวนั้นสัมพันธ์กับธาตุประจำตัวแบบใด และหยินหยางเหมือนหรือต่างจากธาตุประจำตัว ห้าความสัมพันธ์ในตารางนี้คือห้าธาตุจากขั้นที่ 3 ที่เปลี่ยนมาเรียกเป็นชื่อกลุ่ม

วิธีอ่านจากตารางสี่เสาคือดูแถวสิบเทพสองแถว แถวบนเป็นของก้านฟ้า แถวล่างเป็นของกิ่งดิน ก้านฟ้าของเสาเดือนในผังตัวอย่างคือ 己 ดินหยิน ไม้ข่มดิน และหยินหยางเดียวกับ 乙 ช่องสิบเทพจึงขึ้นว่าลาภลอย ก้านฟ้าของเสายามคือ 癸 น้ำหยิน น้ำให้กำเนิดไม้ และหยินหยางเดียวกัน จึงขึ้นว่าอุปถัมภ์รอง Chao Wei-pang อธิบายที่มาของชื่อชุดนี้ไว้แบบเดียวกัน คือตั้งจากการให้กำเนิดและการข่มกันของ 5 ธาตุ แล้วแยกคู่ที่หยินหยางต่างกันออกจากคู่ที่หยินหยางเหมือนกัน

สิ่งที่ควรจดจากขั้นนี้คือกลุ่มที่มากและกลุ่มที่ไม่มี ผังตัวอย่างมีเพื่อนพ้อง ทรัพย์ และอุปถัมภ์กลุ่มละ 2 มีผลผลิต 1 และไม่มีขุนนาง บล็อกสิบเทพที่หน้าแรกแสดงคำอ่านตามตำราของกลุ่มที่มากที่สุด ซึ่งในผังนี้คือ "ผังแบบพึ่งพาตนเอง" ของกลุ่มเพื่อนพ้อง เพราะเมื่อจำนวนเท่ากัน เครื่องมือเลือกกลุ่มที่อยู่ลำดับก่อนในตาราง

ขั้นที่ 6 วัยจร (ภาษาเกาหลีเรียกว่าแดอุน 大運) คือเสาชุดใหม่รอบละ 10 ปี ที่นับต่อจากเสาเดือนไปตามลำดับ 60 คู่ของก้านฟ้ากับกิ่งดิน สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลี หัวข้อ "간지 (干支)" อธิบายว่าลำดับนี้เริ่มที่ 甲子 และวนกลับมาที่เดิมเมื่อครบ 60 คู่ เสาเดือนของผังตัวอย่างคือ 己卯 และวัยจรเดินหน้า รอบแรกจึงเป็นเสาถัดไปคือ 庚辰 ทิศทางและอายุเริ่มต้นคิดจากหยินหยางของก้านฟ้าเสาปี เพศ และจำนวนวันถึงจุด 節 ที่อยู่ติดกัน โดยสามวันนับเป็นหนึ่งปี ซึ่งตรงกับกติกาที่ Chao Wei-pang บันทึกไว้

วิธีอ่านตารางวัยจรคือหาแถวที่ช่วงปีครอบคลุมปีที่คุณสนใจ แล้วดูสิบเทพของก้านฟ้าในเสานั้น เทียบกับสิ่งที่จดไว้จากขั้นที่ 4 และ 5 สี่รอบแรกของผังตัวอย่างเป็นดังนี้

ผังกำเนิดของตัวอย่างไม่มีกลุ่มขุนนางเลย แต่วัยจรสองรอบแรกมีก้านฟ้ากลุ่มขุนนาง คือ 庚 และ 辛 ซึ่งเป็นธาตุทอง ตามวิธีอ่านของตำรา ช่วงอายุ 7 ถึง 26 ปีจึงเป็นช่วงที่เรื่องของกลุ่มขุนนาง เช่น กฎเกณฑ์ หน้าที่ และความรับผิดชอบ เข้ามาอยู่ในฉากหลังของผัง นี่คือความหมายของการอ่านวัยจรประกอบกับผังกำเนิด วัยจรไม่ได้แทนที่ผังเดิม และไม่ได้บอกเหตุการณ์เฉพาะเจาะจง

สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีอธิบายว่า ตำราตัดสินวัยจรจากการที่ธาตุของรอบนั้นช่วยหรือขัดกับ 用神 ของผัง เครื่องมือของดวงซาจูไม่ได้ตัดสิน 用神 ให้ แต่แสดงข้อมูลที่ใช้ประกอบการอ่าน คือกำลังของธาตุประจำตัว จำนวนธาตุ และสิบเทพของแต่ละรอบ

อ่านครบหกขั้นแล้วได้อะไร และมีข้อจำกัดอะไร

เมื่ออ่านต่อกัน ผังตัวอย่างสรุปได้ว่า ธาตุประจำตัว 乙 ไม้หยิน เกิดในฤดูใบไม้ผลิและได้ฤดู มีอักษรฝั่งหนุนมากกว่าฝั่งไม่หนุน กำลังจึงออกมาค่อนข้างแข็ง ไม่มีธาตุทองซึ่งเป็นกลุ่มขุนนาง และวัยจรสองรอบแรกพาธาตุทองเข้ามา ข้อสรุปแบบนี้คือโครงที่คำบรรยายในแต่ละบล็อกของหน้าแรกขยายความต่อ

กรอกวันเกิด เวลาเกิด สถานที่เกิด และเพศในแบบฟอร์มด้านบนเพื่อดูตารางสี่เสาของคุณ ใต้ผลลัพธ์มีลิงก์พาไปที่ผลลัพธ์ครบทุกบล็อกในหน้าแรก ซึ่งเปิดผังเดิมของคุณขึ้นมาให้ไล่อ่านตามหกขั้นได้ทีละบล็อก ผังคำนวณด้วยกติกาตายตัว ไม่ได้ใช้โมเดล AI และข้อมูลที่กรอกไม่ถูกจัดเก็บ

บล็อกดาวพิเศษอยู่นอกหกขั้นนี้ และแสดงอยู่ระหว่างบล็อกสิบเทพกับบล็อกวัยจร ดาวพิเศษคือรูปแบบตายตัวระหว่างก้านฟ้าและกิ่งดินบางคู่ ผังตัวอย่างพบสี่ดวง เช่น ดาวม้าเดินทางที่เสาปีและเสาวัน ผังที่ไม่พบดาวดวงใดเลยก็เป็นเรื่องปกติ จึงอ่านเป็นส่วนเสริมหลังจากเข้าใจโครงสร้างหลักแล้ว

ถ้าไม่ทราบเวลาเกิด ผังจะไม่มีเสายาม หกขั้นยังใช้ได้เหมือนเดิม แต่นับจากอักษรหกตัว และอายุเริ่มของวัยจรเป็นค่าประมาณ

ซาจูเป็นศาสตร์ตามประเพณี คำบรรยายในแต่ละบล็อกคือสิ่งที่ตำราอ่านจากโครงสร้างของผัง ไม่ใช่ข้อพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ และไม่ใช่คำทำนายเหตุการณ์ ถ้าต้องการคำอ่านเชิงบรรยายต่อจากผังที่คำนวณแล้ว ดูวิธีได้ที่หน้าดูดวงซาจูด้วย ChatGPT