ซาจูกับปาจื่อเป็นศาสตร์เดียวกันไหม
ซาจูกับปาจื่อคือผังดวงแบบเดียวกันที่เรียกต่างกันตามภาษา สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลี (한국민족문화대백과사전) อธิบายว่าคำว่าซาจู (사주 四柱) มาจากการเปรียบคนเป็นบ้านหนึ่งหลัง แล้วนับปี เดือน วัน และยามที่เกิดเป็นเสาสี่ต้นของบ้าน แต่ละเสาเขียนด้วยอักษรสองตัว รวมเป็นแปดตัว จึงเรียกอีกชื่อว่าพัลจา (팔자 八字) อักษรจีนสองตัวเดียวกันนี้ จีนกลางอ่านว่าปาจื่อ พจนานุกรมภาษาจีนของกระทรวงศึกษาธิการไต้หวัน (重編國語辭典修訂本) ให้ความหมายของ 八字 ว่าเป็นการที่นักพยากรณ์นำปี เดือน วัน และยามเกิดของคนมาจับคู่กับอักษรก้านฟ้าและกิ่งดิน (干支) เพื่อทำนายเรื่องดีร้ายตลอดชีวิต
| ชื่อที่ใช้ | อักษรจีน | อ่านแบบ | แปลตามตัวอักษร |
|---|---|---|---|
| ซาจู (사주) | 四柱 | เกาหลี | สี่เสา |
| พัลจา (팔자) | 八字 | เกาหลี | แปดอักษร |
| ซาจูพัลจา (사주팔자) | 四柱八字 | เกาหลี | สี่เสาแปดอักษร |
| ปาจื่อ บางแห่งสะกดว่าปาจื้อ (bāzì) | 八字 | จีนกลาง | แปดอักษร |
ในไทย ปาจื่อมักถูกเรียกรวม ๆ ว่าดูดวงจีนหรือโหราศาสตร์จีน ส่วนซาจูถูกเรียกว่าดูดวงเกาหลี ชื่อที่ต่างกันทำให้ดูเหมือนเป็นสองศาสตร์ แต่ทั้งสองฝั่งใช้องค์ประกอบชุดเดียวกัน คือก้านฟ้า (天干) 10 ตัว กับกิ่งดิน (地支) 12 ตัว ซึ่งจับคู่กันเป็นวงรอบ 60 คู่ (六十甲子) ก้านฟ้าคืออักษรตัวบนของแต่ละเสา กิ่งดินคืออักษรตัวล่าง
จุดเปลี่ยนของเสาปีและเสาเดือนก็ตรงกัน สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีระบุว่าซาจูเริ่มปีใหม่ที่ 立春 ซึ่งเป็นจุดเริ่มฤดูใบไม้ผลิ ราววันที่ 4 กุมภาพันธ์ และเปลี่ยนเดือนเมื่อฤดูกาลย่อยของเดือนนั้นเริ่ม ไม่ได้เปลี่ยนที่วันที่ 1 วิกิพีเดียภาษาจีนหัวข้อ 八字 อธิบายแบบเดียวกันว่าเสาปีดูว่าเกิดก่อนหรือหลัง 立春 และเสาเดือนแบ่งด้วยจุดเปลี่ยนฤดูกาลย่อย 12 จุดที่เรียกว่า 節 เมื่อกติกาเรื่องเวลาเหมือนกัน คนที่เกิดขณะเดียวกันจึงได้อักษรแปดตัวชุดเดียวกัน ไม่ว่าเว็บนั้นจะเรียกผังว่าซาจูหรือปาจื่อ
ที่มาของตำราสายนี้จากจีนถึงเกาหลี และการใช้ซาจูในสังคมเกาหลี อยู่ในหน้าซาจูคืออะไร
ผังดวงจากเว็บซาจูกับเว็บปาจื่อต่างกันได้ตรงไหน
อักษรแปดตัวของคนเดียวกันต่างกันได้เมื่อผู้คำนวณตั้งกติกาเรื่องเวลาไม่เหมือนกัน ไม่ได้ต่างเพราะเป็นแบบเกาหลีหรือแบบจีน กติกาเหล่านี้เป็นธรรมเนียมของแต่ละสำนักและแต่ละโปรแกรม ไม่มี "มาตรฐานเกาหลี" หรือ "มาตรฐานจีน" ที่เป็นทางการชุดเดียว ตารางนี้รวมจุดที่ผลมักต่างกัน และกติกาที่เครื่องคำนวณผังดวงซาจูของเว็บนี้เลือกใช้
| จุดที่ต่างกันได้ | ทางเลือกที่พบ | เสาที่เปลี่ยน | กติกาของเว็บนี้ |
|---|---|---|---|
| เส้นลองจิจูดกับเวลามาตรฐาน | ใช้เวลานาฬิกาตามเวลามาตรฐานของประเทศ หรือปรับเป็นเวลาสุริยะจริงตามลองจิจูดของเมืองที่เกิด | เสายาม และเสาวันเมื่อเกิดใกล้เวลาเปลี่ยนวัน | ปรับเป็นเวลาสุริยะจริงด้วยลองจิจูดของจังหวัดที่เกิดและสมการเวลา |
| เวลามาตรฐานและเวลาออมแสงในอดีต | ใช้เวลาตามที่จดไว้โดยไม่ดูว่าปีนั้นนาฬิกาเดินแบบใด หรือแปลงตามเวลาที่ประเทศนั้นใช้จริงในวันเกิด | เสายาม เสาวัน และเสาปีหรือเสาเดือนเมื่อเกิดใกล้จุดเปลี่ยน | อ่านเวลามาตรฐานและเวลาออมแสงของวันเกิดจากฐานข้อมูลเขตเวลา IANA |
| เวลาที่วันเปลี่ยน | เปลี่ยนที่ 23:00 น. ซึ่งเป็นจุดเริ่มยามหนู (子) หรือเปลี่ยนตอนเที่ยงคืนโดยแบ่งยามหนูเป็นสองช่วง | เสาวัน และก้านฟ้าของเสายามในยามหนู | เปลี่ยนที่ 23:00 น. ตามเวลาสุริยะจริง ไม่แบ่งยามหนู |
| จุดเปลี่ยนปีและเดือน | เทียบเวลาเกิดกับจุด 立春 และจุด 節 เป็นขณะเดียวกันทั่วโลก หรือเทียบจากวันที่และเวลานาฬิกาท้องถิ่น | เสาปี เสาเดือน | เทียบเป็นขณะเดียวกันทั่วโลก ละเอียดถึงนาที |
เรื่องแรกคือจะใช้เวลานาฬิกาหรือเวลาตามดวงอาทิตย์ เวลาสุริยะจริงคือเวลาที่ยึดตำแหน่งของดวงอาทิตย์เหนือสถานที่เกิด ส่วนนาฬิกาทั้งประเทศเดินตามเส้นลองจิจูดเส้นเดียว สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีบันทึกว่านักพยากรณ์ซาจูบางส่วนแบ่งเวลาละเอียดขึ้นตามตำแหน่งที่เจ้าของดวงอยู่ และในกรณีของโซลถือเวลา 0 นาฬิกา 32 นาที 47 วินาที เป็นจุดแบ่งวันใหม่
ฝั่งจีนก็มีการปรับเวลาตามสถานที่เกิดเช่นกัน วิกิพีเดียภาษาจีนหัวข้อ 八字 อธิบายว่าเสายามกำหนดจากตำแหน่งดวงอาทิตย์ของสถานที่เกิด จึงใช้เวลาสุริยะจริง (真太陽時) และการแปลงต้องคิดเขตเวลาตามกฎหมาย เวลาออมแสง ส่วนต่างตามลองจิจูดองศาละราว 4 นาที และสมการเวลา การปรับเวลาตามสถานที่เกิดจึงมีผู้ใช้ทั้งในเกาหลีและในจีน แต่ไม่ใช่ทุกสำนักที่ใช้ วิกิพีเดียภาษาจีนหัวข้อเดียวกันเตือนว่าโปรแกรมผูกดวงแต่ละตัวต้องดูกติกาให้ตรงกันก่อนเทียบผล ทั้งเรื่องจะใช้เวลาสุริยะจริงหรือไม่ และยามหนูจะนับเป็นวันใหม่หรือไม่
เรื่องที่สองคือวันใหม่เริ่มกี่โมง ยามหนู (子) กินเวลา 23:00–01:00 น. จึงคร่อมเที่ยงคืน สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีบันทึกว่าบางสำนักแบ่งยามหนูเป็น 夜子時 (23:00–00:00 น.) กับ 正子時 ซึ่งเรียกอีกชื่อว่า 朝子時 (00:00–01:00 น.) แล้วตั้งเสาวันต่างกันตามช่วง วิกิพีเดียภาษาจีนหัวข้อ 八字 บันทึกข้อถกเถียงเดียวกันในฝั่งจีน แนวหนึ่งให้ช่วง 23:00–00:00 น. เปลี่ยนเฉพาะเสายาม โดยเสาวันยังเป็นของวันเดิม อีกแนวเปลี่ยนเสาวันตั้งแต่ 23:00 น. คนที่เกิดในชั่วโมงก่อนเที่ยงคืนจึงได้เสาวันต่างกันหนึ่งวันตามแนวที่ผู้คำนวณเลือก เว็บนี้ไม่แบ่งยามหนู และเปลี่ยนเสาวันเมื่อเวลาสุริยะจริงถึง 23:00 น.
ตัวอย่างจากเครื่องคำนวณของเว็บนี้แสดงว่ากติกาเรื่องเวลาอย่างเดียวก็เปลี่ยนผังได้ สมมติว่าคนหนึ่งเกิดที่กรุงเทพมหานครวันที่ 15 มีนาคม 2538 (ค.ศ. 1995) เวลา 23:10 น. ถ้าเลือกสถานที่เกิดเป็นกรุงเทพมหานคร เวลาสุริยะจริงของวันนั้นช้ากว่าเวลานาฬิกา 28 นาที ถ้าเลือก "ไม่มีในรายการ (เลือกเขตเวลา)" แล้วเลือกเขตเวลา Asia/Bangkok เว็บนี้จะใช้เวลานาฬิกาตามเวลามาตรฐาน เสาปี 乙亥 และเสาเดือน 己卯 เหมือนกันทั้งสองแบบ แต่เสาวันและเสายามต่างกัน
| วิธีจัดการเวลาเกิด 23:10 น. | เวลาที่ใช้ตั้งเสา | เสาวัน | เสายาม |
|---|---|---|---|
| เลือกกรุงเทพมหานคร ใช้เวลาสุริยะจริง | 22:42 น. ยังไม่ถึงยามหนู | 乙巳 | 丁亥 |
| เลือกเขตเวลา Asia/Bangkok ใช้เวลานาฬิกา | 23:10 น. เข้ายามหนูแล้ว | 丙午 | 戊子 |
สองแถวนี้มาจากข้อมูลเกิดชุดเดียวกันและตารางอักษรชุดเดียวกัน ต่างกันเพียงเวลาที่ใช้ตั้งเสา ก่อนสรุปว่าซาจูกับปาจื่อให้ผลไม่เหมือนกัน จึงควรดูก่อนว่าสองเว็บใช้เวลาแบบใดและเปลี่ยนวันกี่โมง ผลลัพธ์ของเว็บนี้มีหัวข้อ "ผังนี้คำนวณอย่างไร" บอกไว้ทุกครั้งว่าผังนั้นใช้เวลาแบบใด ส่วนสูตรแปลงเวลาทั้งหมดอยู่ในหน้าวิธีคำนวณและผู้จัดทำ
เวลามาตรฐานของเกาหลี จีน และไทยต่างจากเวลาตามดวงอาทิตย์แค่ไหน
เวลาเกิดในสูติบัตรเป็นเวลานาฬิกาของประเทศนั้นในวันนั้น ซึ่งห่างจากเวลาตามดวงอาทิตย์ไม่เท่ากันในแต่ละประเทศและแต่ละยุค ตารางนี้รวมข้อมูลของสามประเทศ ค่าเวลาและปีในตารางมาจากฐานข้อมูลเขตเวลา IANA ซึ่งเป็นฐานข้อมูลที่เว็บนี้ใช้อ่านเวลาในอดีต UTC คือเวลาสากลเชิงพิกัด เช่น UTC+9 หมายถึงเร็วกว่าเวลาสากล 9 ชั่วโมง ส่วนเวลาท้องถิ่นเฉลี่ยคือเวลาตามลองจิจูดของเมืองนั้นเอง ซึ่งเคยใช้กันก่อนมีเวลามาตรฐาน
| ประเทศ | เวลามาตรฐานปัจจุบัน | เวลาท้องถิ่นเฉลี่ยของเมืองตัวอย่าง | เวลามาตรฐานในอดีตที่ต่างจากปัจจุบัน | ปีที่มีเวลาออมแสง |
|---|---|---|---|---|
| เกาหลีใต้ | UTC+9 ยึดเส้น 135 องศาตะวันออก | โซล (ราว 127 องศาตะวันออก) UTC+8:27:52 ช้ากว่านาฬิการาว 32 นาที | UTC+8:30 ในช่วง ค.ศ. 1908–1911 และตั้งแต่ 21 มีนาคม 2497 ถึง 10 สิงหาคม 2504 (ค.ศ. 1954–1961) | พ.ศ. 2491–2494, 2498–2503 และ 2530–2531 (ค.ศ. 1948–1951, 1955–1960 และ 1987–1988) |
| จีน | UTC+8 เวลาปักกิ่ง ใช้ทั้งประเทศ | เซี่ยงไฮ้ UTC+8:05:43 เร็วกว่านาฬิการาว 6 นาที ส่วนอุรุมชี UTC+5:50:20 ช้ากว่าเวลาปักกิ่งราว 2 ชั่วโมง 10 นาที | ก่อน ค.ศ. 1949 มีแผนแบ่งห้าเขตเวลา ซึ่งฐานข้อมูลระบุว่าใช้จริงในบริเวณชายฝั่งเป็นหลัก | พ.ศ. 2529–2534 (ค.ศ. 1986–1991) และบางปีก่อน ค.ศ. 1950 ตามรายการของเซี่ยงไฮ้ |
| ไทย | UTC+7 ตรงกับเส้น 105 องศาตะวันออก | กรุงเทพฯ (ราว 100.5 องศาตะวันออก) UTC+6:42:04 ช้ากว่านาฬิการาว 18 นาที | เวลากรุงเทพฯ UTC+6:42:04 จนถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2463 (ค.ศ. 1920) | ไม่มีในฐานข้อมูล |
เกาหลีใต้ใช้เวลามาตรฐานที่ไม่ตรงกับลองจิจูดของตัวเอง สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีหัวข้อ 시법 (時法) ระบุว่าเกาหลีใช้เวลาท้องถิ่นเฉลี่ยของเส้น 135 องศาตะวันออกเป็นเวลามาตรฐาน ขณะที่โซลอยู่ที่ราว 127 องศาตะวันออก เวลามาตรฐานจึงเร็วกว่าเวลาท้องถิ่นเฉลี่ยของโซล 32 นาที หัวข้อเดียวกันระบุว่าเกาหลีประกาศใช้เส้น 127 องศา 30 ลิปดาตะวันออกเมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2497 (ค.ศ. 1954) แล้วกลับมาใช้เส้น 135 องศาตามกฎหมายเมื่อเดือนสิงหาคม 2504 (ค.ศ. 1961) และเคยปรับนาฬิกาเร็วขึ้น 1 ชั่วโมงในฤดูร้อนรวม 12 ปี ตรงกับปีที่ฐานข้อมูล IANA บันทึกไว้ในตารางข้างบน ผังของคนที่เกิดในเกาหลีช่วงปีเหล่านี้จึงขึ้นกับว่าเครื่องคำนวณรู้จักเวลามาตรฐานและเวลาออมแสงของปีนั้นหรือไม่
จีนใช้เวลาปักกิ่งเวลาเดียวทั้งประเทศ ฐานข้อมูล IANA บันทึกว่าสาธารณรัฐประชาชนจีนมีเขตเวลาเดียว ทั้งที่ประเทศกว้างมาก เวลาท้องถิ่นเฉลี่ยของอุรุมชีในซินเจียงจึงช้ากว่าเวลาปักกิ่งราว 2 ชั่วโมง 10 นาที ขณะที่หนึ่งยามของผังดวงยาว 2 ชั่วโมง เวลาเกิดที่จดตามเวลาปักกิ่งจึงอาจห่างจากเวลาตามดวงอาทิตย์ราวหนึ่งยามเต็ม ฐานข้อมูลเดียวกันบันทึกว่าคนจำนวนมากทางตะวันตกของจีนใช้เวลาซินเจียง (UTC+6) ควบคู่ไปด้วย คนที่เกิดในพื้นที่นี้จึงต้องรู้ก่อนว่าเวลาเกิดของตัวเองจดตามเวลาใด
สำหรับคนที่เกิดในไทย เรื่องนี้ซับซ้อนน้อยกว่า ฐานข้อมูล IANA ไม่มีกฎเวลาออมแสงของไทย และบันทึกว่าไทยใช้ UTC+7 ต่อเนื่องมาตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2463 ส่วนต่างที่เหลือคือลองจิจูดกับสมการเวลา ซึ่งเป็นค่าปรับที่เปลี่ยนไปตามวันในรอบปี ส่วนต่างของสถานที่เดียวกันจึงไม่เท่ากันทุกวัน เครื่องคำนวณของเว็บนี้ให้ค่าของกรุงเทพมหานครในวันที่ 15 มีนาคม 2538 ว่าเวลาสุริยะจริงช้ากว่าเวลานาฬิกา 28 นาที ส่วนวันที่ 2 พฤศจิกายน 2536 ช้ากว่าเพียง 2 นาที
รายการสถานที่เกิดของเว็บนี้เป็น 77 จังหวัดของไทย คนที่เกิดในเกาหลีหรือจีนต้องเลือก "ไม่มีในรายการ (เลือกเขตเวลา)" แล้วเลือกเขตเวลา เช่น Asia/Seoul หรือ Asia/Shanghai เว็บนี้จะแปลงเวลาเกิดตามเวลาที่เขตเวลานั้นใช้จริงในวันเกิด เพื่อเทียบจุดเปลี่ยนปีและเดือน ส่วนเสาวันและเสายามใช้เวลานาฬิกาตามเวลามาตรฐาน ไม่ได้ปรับส่วนต่างตามลองจิจูด เช่น ราว 32 นาทีของโซล เสาวันหรือเสายามจึงอาจต่างจากเครื่องคำนวณที่ปรับเป็นเวลาสุริยะจริงของเมืองนั้น
ถ้าเวลาเกิดในต่างประเทศอยู่ในช่วงเวลาออมแสง เว็บนี้จะหักส่วนที่นาฬิกาเดินเร็วขึ้นออก และมีหมายเหตุแจ้งไว้ในผลลัพธ์ ตัวอย่างเช่น เวลาเกิด 11:30 น. ในเขตเวลา Asia/Seoul ของวันที่ 15 กรกฎาคม 2531 (ค.ศ. 1988) อยู่ในช่วงเวลาออมแสง เว็บนี้คิดเป็น 10:30 น. ตามเวลามาตรฐาน เสายามจึงเป็น 癸巳 ซึ่งอยู่ในยาม 巳 (09:00–10:59 น.) ไม่ใช่ยาม 午 (11:00–12:59 น.)
คำศัพท์ของซาจูกับปาจื่อเทียบกันอย่างไร
ผังเดียวกันถูกเรียกด้วยคำต่างกันในสองภาษา ตารางนี้เทียบคำที่พบในสารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลี กับคำในพจนานุกรมของกระทรวงศึกษาธิการไต้หวันและวิกิพีเดียภาษาจีน พร้อมคำที่เว็บนี้ใช้ในผลลัพธ์
| ความหมาย | คำในเกาหลี | คำในภาษาจีน | คำที่เว็บนี้ใช้ |
|---|---|---|---|
| ตัวผังดวง | 사주 (四柱), 사주팔자 (四柱八字) | 八字, 四柱八字, 生辰八字 | ผังดวง, สี่เสา |
| อักษรตัวบนและตัวล่างของเสา | 천간 (天干), 지지 (地支) | 天干, 地支 | ก้านฟ้า, กิ่งดิน |
| ก้านฟ้าของเสาวัน ซึ่งใช้แทนเจ้าของดวง | 일간 (日干) | 日主 | ธาตุประจำตัว (ดิถี) |
| ชื่อเรียกความสัมพันธ์ของอักษรอื่นกับเจ้าของดวง | 육친 (六親) | 十神 | สิบเทพ |
| ดวงของแต่ละปี | 세운 (歲運) | 流年 | เสาประจำปี |
| การเทียบผังของสองคนก่อนแต่งงาน | 궁합 (宮合) | 合八字 | ดวงสมพงษ์ (กุงฮับ) |
บางตำแหน่งมีชื่อมากกว่าหนึ่งแบบ ตัวอย่างคือ 偏官 ซึ่งเว็บนี้เรียกว่าขุนนางเอียง ตำราจีนมีอีกชื่อหนึ่งว่า 七殺 (เจ็ดสังหาร) สองชื่อนี้หมายถึงตำแหน่งเดียวกันในสิบเทพ
อักษรตัวเดียวกันอ่านไม่เหมือนกันในสองภาษา เว็บนี้ถอดเสียงอ่านแบบเกาหลีเป็นอักษรไทย เช่น 甲 อ่านว่าคับ (갑) และ 子 อ่านว่าชา (자) ส่วนภาษาจีนกลางอ่านสองตัวนี้ว่า jiǎ และ zǐ การเทียบผังจากสองที่จึงควรเทียบที่ตัวอักษรจีน ไม่ใช่ที่เสียงอ่าน
ลำดับการเรียงเสาก็อาจไม่เหมือนกัน ผังของเว็บนี้เรียงจากซ้ายเป็นเสายาม เสาวัน เสาเดือน เสาปี ผังจากที่อื่นอาจเรียงเสาปีไว้ทางซ้าย จึงควรดูชื่อเสาที่กำกับไว้ก่อนเทียบ วิธีอ่านแต่ละส่วนของผังอยู่ในหน้าวิธีอ่านผังดวงซาจู
ซาจูในเกาหลีเน้นอะไรเมื่อเทียบกับปาจื่อ
กติกาตั้งเสาเหมือนกัน ความต่างที่เหลือจึงอยู่ที่ภาษาและธรรมเนียมการใช้ สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีอธิบายว่าการอ่านซาจูให้น้ำหนักกับความสมดุลมากที่สุด คือดูว่าหยินหยางและธาตุทั้ง 5 ในผังกระจายสม่ำเสมอหรือเอียงไปทางใด แล้วหาธาตุที่ช่วยถ่วงดุล ซึ่งเรียกว่ายงชิน (용신 用神) ส่วนช่วงเวลาอ่านเป็นรอบ 10 ปีที่เรียกว่าแดอุน (대운 大運) กับรอบรายปีที่เรียกว่าเซอุน (세운 歲運) เว็บนี้แสดงจำนวนธาตุทั้ง 5 กำลังของธาตุประจำตัว และรอบ 10 ปีซึ่งเว็บนี้เรียกว่าวัยจร ส่วนยงชินเป็นการตีความของนักพยากรณ์ เว็บนี้ไม่ได้ระบุให้ วิธีดูธาตุของตัวเองอยู่ในหน้าธาตุประจำตัว
สารานุกรมเล่มเดียวกันระบุว่าในเกาหลีมีการนำซาจูไปใช้กับเรื่องอื่นด้วย เช่น การตั้งชื่อ การเลือกทิศ และการดูกุงฮับ (궁합 宮合) หรือดวงสมพงษ์ของสองคน ฝั่งจีนมีคำที่ตรงกันคือ 合八字 ซึ่งพจนานุกรมของกระทรวงศึกษาธิการไต้หวันอธิบายว่าเป็นการให้นักพยากรณ์เทียบแปดอักษรของชายหญิงก่อนแต่งงาน เว็บนี้มีเครื่องมือเทียบผังของสองคนในหน้าดูดวงเนื้อคู่แบบซาจู
หลักการอ่านของสองฝั่งมีรากร่วมกัน รายการอ้างอิงของหัวข้อซาจูในสารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีมี 삼명통회 (三命通會) ซึ่งเป็นตำราของจีนฉบับที่พิมพ์ในเกาหลี สิ่งที่ผู้อ่านชาวไทยจะพบว่าต่างกันจริงจึงเป็นเสียงอ่าน ชื่อเรียก และกติกาเรื่องเวลาของแต่ละเครื่องคำนวณ ส่วนการอ่านความหมายของผังขึ้นกับสำนักและนักพยากรณ์แต่ละคน มากกว่าจะแบ่งตามประเทศ
ซาจูและปาจื่อต่างจากโหราศาสตร์ไทยอย่างไร
ซาจูและปาจื่อเป็นคนละระบบกับโหราศาสตร์ไทย แม้จะเริ่มจากวันเวลาเกิดเหมือนกัน บทความวิชาการในวารสารร่มยูงทอง (พ.ศ. 2568) อธิบายว่าโหราศาสตร์ไทยพยากรณ์โดยอาศัยการโคจรของดาวบนท้องฟ้า และสื่อความหมายผ่านราศี ดาวเคราะห์ ธาตุ และเรือนชะตา ส่วนซาจูและปาจื่อไม่ได้ผูกดวงจากตำแหน่งของดาวเคราะห์ในจักรราศี แต่ใช้อักษรก้านฟ้าและกิ่งดินของปี เดือน วัน และยามเกิดตามปฏิทิน
| หัวข้อ | ซาจูและปาจื่อ | โหราศาสตร์ไทย |
|---|---|---|
| สิ่งที่นำมาอ่าน | อักษรแปดตัวจากปฏิทินก้านฟ้าและกิ่งดิน | ตำแหน่งดาวในราศีและเรือนชะตา |
| ธาตุ | ธาตุทั้ง 5 คือ ไม้ ไฟ ดิน ทอง น้ำ | ธาตุ 4 คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ |
| ชุดสิบสอง | กิ่งดิน 12 ตัว ซึ่งมีสัตว์ 12 นักษัตรประจำ | ราศี 12 ราศี |
ธาตุของสองระบบจึงเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ คนที่รู้ว่าตัวเองเป็นราศีธาตุไฟในโหราศาสตร์ไทย อาจมีธาตุประจำตัวในซาจูเป็นธาตุอื่น เพราะธาตุประจำตัวของซาจูดูจากก้านฟ้าของเสาวัน ไม่ได้ดูจากราศีหรือเดือนเกิด
ซาจู ปาจื่อ และโหราศาสตร์ไทยเป็นศาสตร์ตามประเพณีทั้งสามอย่าง หน้านี้เทียบวิธีตั้งผังและที่มาของคำ ไม่ได้บอกว่าระบบใดแม่นกว่ากัน